KSIĘGA EMPATIIPAMIĘĆ

WYBIERZ PIERWSZĄ LITERĘ NAZWISKA
A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U W Z Ż
NADZIEJA

DZIUBIŃ......SKI

XIX w. poeta ludowy brat Samuela, wywodził się ze wsi Lipińskie, pow. Ełk. (ur. Ok. 1840 r. we wsi Lipińskie, pow. Pisz – zm. Przed 1920 w Różyńsku, pow. Pisz) , ludowy działacz mazurski i poeta. Był zamożnym gospodarzem w Różyńsku. Podczas wojny prusko-francuskiej służył w wojsku pruskim. Jako miłośnik mowy polskiej współpracował z J. Sembrzyckim i M. Gerssem drukując w ich wydawnictwach wiersze i korespondencje w języku polskim. Była to twórczość okolicznościowa nawiązująca do miejscowego folkloru i doświadczeń autora. Brał także udział w pracach Tow. Czytelni Ludowych (prowadząc od 1883 r. biblioteczkę polską w Różyńsku) i piastował funkcję ławnika (od 1986) Mazurskiej Partii Ludowej.

DONDER Samuel

XIX w. poeta ludowy brat Jana, wywodził się ze wsi Lipińskie, pow. Ełk. Donder Samuel (z. po 1914 r.)mieszkał w Różyńsku, był działaczem Tow. Czytelni Ludowych oraz płodnym poetą ludowym i korespondentem „Mazura” ostródzkiego i szczycieńskiego, a także „Gazety Leckiej”; był przeciwnikiem germanizacji. W opinii władz pruskich obaj Donderowie uchodzili za działaczy polskich.

DZIADEK Franz

Bohater biegu 500-lecia Na pierwszym miejscu honorowych gości, zaproszonych dla uświetnienia obchodów jubileuszu, widniało nazwisko marszałka von Hindenburga, ówczesnego prezydenta Rzeszy, któremu jeszcze tak niedawno - w dowód wdzięczności za wyzwolenie Ełku spod rosyjskiej okupacji w czasie I Wojny światowej - Ełczanie nadali tytuł honorowego obywatela swego miasta. "Choć nie liczyliśmy na jego osobiste przybycie - pisał K. Matthias (Hindenburg był w Ełku rok wcześniej, 9 września 1924 roku przy okazji odsłonięcia pomnika żołnierzy 147. regimentu piechoty - przyp. AS) - wystosowanie oficjalnego zaproszenia wydawało się dla władz miasta obowiązkową powinnością. "Gdy przyszła z Berlina odpowiedź odmowna, magistrat i komitet organizacyjny uroczystości przystały na propozycję działaczy ełckiego Zrzeszenia Sportowego "Masovia", ażeby przesłać honorowemu obywatelowi Ełku specjalny dyplom okolicznościowy, upamiętniający jubileusz miasta. Miał tego dokonać biegacz długodystansowy Franz Dziadek. Dziadek wyruszył sprzed ratusza w poniedziałek 5 października 1925 roku o godz. 9.30 w towarzystwie cyklisty. Na trasie swego biegu był przyjmowany przez lokalne organizacje sportowe. Ówczesny polski Korytarz Pomorski przemierzył koleją. Do Berlina dotarł w sobotę, a w niedzielę przed południem został przyjęty na audiencji przez prezydenta Hindenburga. Według własnej relacji Dziadka, marszałek przekazał pozdrowienia najpierw Zrzeszeniu Sportowemu "Masovia", a potem miastu Ełk. Nemałe koszty biegu do Berlina pokryły w całości władze Ełku. W istocie wysiłek przyniósł owoce, bo z tą chwilą imię miasta trafiło na łamy gazet i usta osób, które o Ełku i Mazurach miały niewielkie, a co gorsza nawet niekorzystne, wyobrażenie. Franz Dziadek urodził się 17 września 1899 roku w Klusach pod Ełkiem. Oprócz powyższego biegu z Ełku do Berlina, w latach dwudziestych pobiegł on wraz z pięcioma innymi zawodnikami z Olsztyna do Ełku przez Biskupiec, Mrągowo, Mikołajki, Orzysz. Przemierzył też trasę Berlin-Wiedeń przez Zittau na Górnych Łużycach, gdzie urządził postój i gdzie zgotowano mu uroczyste powitanie. Po swoim słynnym biegu Franz Dziadek przeniósł się do wsi Płowce koło Starych Juch i tu osiadł wraz z rodziną. Do końca wojny mieszkał u stóp Płowczej Góry, najwyższego wzniesienia powiatu ełckiego. Zmarł 3 czerwca 1977 roku. Jego dzieci po wojnie osiadły w St. Juchach, Białymstoku oraz Zittau i Ammerbuch w Niemczech (G. Willutzki, HLB 51/93). opracował Andrzej Szymański

DEWISCHEIT Friedrich

Urodził się 05 marca 1805 roku w Królewcu w rodzinie komisarza policji Johanna Jakoba. Uczył się w Kolegium Friedricha. Studiował prawo, później filologię niemiecką i klasyczną. W latach 1829 - 45 był nauczycielem w gimnazjum w Ełku. W 1930 powołał w Królewcu wraz z innymi studentami, Korpus Masowia. W 1832 roku poślubił Idę, córkę swojego dyrektora, prof. dr Johannes Rosenheyn. Od 1845 do 1854 był dyrektorem w progimnazjum w Hohenstein, a od 1854 do 1876 profesorem w gimnazjum w Gąbinie. Utalentowany muzycznie, zdolny poeta. Skomponował i napisał słowa pięciu pieśni mazurskich. Jedną z nich jest 'Dziko szumi jezioro' zwana pierwotnie 'Pieśnią mazurskiego wędrowca', która stała się czymś w rodzaju hymnu Mazur. Jego utwory wydawane były także w języku polskim. Był doskonałym gimnastykiem, pływakiem, łyżwiarzem, szermierzem, strzelcem i propagatorem sportu. W jego domu w Ełku, odbywały się regularnie szeroko znane wieczorki muzyczne i koncerty. Zmarł w Gąbinie 27 sierpnia 1884 roku.

WYBIERZ PIERWSZĄ LITERĘ NAZWISKA
A B C D E F G H I J K L Ł M N O P R S T U W Z Ż
NADZIEJA